İhraç Kayıtlı Fatura Nedir, Nasıl Düzenlenir?

İhraç kayıtlı fatura, imalatçı veya üretici firmaların yurt dışına doğrudan ihracat yapmadan, ihracatı gerçekleştirecek bir aracı firmaya satış yaptığı özel bir fatura türüdür. Bu yöntemde mal yurt içinde el değiştirir, ancak nihai amaç ihracattır. Bu nedenle KDV açısından da özel bir mekanizma devreye girer. Konuyu ilk kez duyanlar sık sık “ihracat faturası” ile karıştırır; oysa ikisi tamamen farklı senaryolardır. Bu yazıda ihraç kayıtlı faturanın ne olduğunu, kimlerin kullanabileceğini ve portal üzerinden nasıl düzenlendiğini adım adım açıklıyoruz.

İhraç Kayıtlı Satış Nedir?

İhraç kayıtlı satış, imalatçının ürettiği malı, o malı yurt dışına çıkaracak olan ihracatçı firmaya tesliminde uygulanır. KDV Kanunu’nun ilgili maddesi kapsamında, imalatçı faturada KDV’yi hesaplar ancak alıcıdan tahsil etmez. İhracatçı firma, teslim aldığı malı yasal süre içinde fiilen ihraç etmekle yükümlüdür. İhracat gerçekleştiğinde, hesaplanan ancak tahsil edilmeyen KDV imalatçıya iade süreci üzerinden döner.

Kısaca özetlemek gerekirse:

• Satıcı (imalatçı): Malı üretir, ihracatçıya ihraç kayıtlı olarak satar.
• Alıcı (ihracatçı): Malı teslim alır ve yasal süre içinde yurt dışına çıkarır.
• KDV: Faturada gösterilir ama tahsil edilmez; ihracat tamamlanınca iade mekanizması işler.

İhraç Kayıtlı Fatura ile İhracat Faturası Farkı

En sık karıştırılan iki kavram bunlardır. İhracat faturası, malı doğrudan yurt dışındaki alıcıya kesen firmanın düzenlediği belgedir. İhraç kayıtlı fatura ise yurt içindeki iki firma arasında düzenlenir; sadece malın nihai olarak ihraç edilecek olması bu faturaya özel statü kazandırır. Yani ihraç kayıtlı faturada alıcı Türkiye’de yerleşik bir ihracatçıdır, ihracat faturasında ise alıcı yabancı firmadır. Doğrudan yurt dışına satış senaryosu için ihracat e-faturası nasıl kesilir yazımızı inceleyebilirsiniz.

İhraç Kayıtlı Faturada Nelere Dikkat Edilmeli?

• Fatura üzerine “3065 sayılı KDV Kanunu hükümlerine göre ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden KDV tahsil edilmemiştir” benzeri bir açıklama notu eklenmelidir.
• İmalatçı sıfatı önemlidir; genelde bu uygulamadan sanayi sicil belgesine sahip üretici firmalar yararlanır.
• İhracatın yasal süre içinde gerçekleşmesi zorunludur. Sürenin aşılması durumunda ek yükümlülükler doğabilir.
• KDV tutarı faturada gösterilir fakat tahsil edilmez; bu ayrım muhasebe kayıtlarında net tutulmalıdır.

Bu tür faturaların KDV, süre ve belge koşulları zaman zaman güncellendiği için, güncel oran ve şartlar için mutlaka GİB duyurularını ve mali müşavirinizin görüşünü esas alın.

Portal Üzerinden İhraç Kayıtlı Fatura Nasıl Kesilir?

Multi Portal gibi bir e-fatura portalında ihraç kayıtlı fatura düzenlemek, standart bir e-fatura kesmekten çok da farklı değildir. Fatura tipi olarak uygun senaryo seçilir, KDV satırı hesaplanır ancak tahsilat yapılmayacak şekilde işaretlenir ve açıklama alanına ilgili kanun notu girilir. Portal, UBL-TR formatına uygun çıktıyı otomatik oluşturur, böylece teknik detaylarla uğraşmanıza gerek kalmaz. Fatura kesme sürecinin genel adımlarını merak ediyorsanız GİB portalı mı özel entegratör mü karşılaştırmamız yol gösterici olacaktır.

Doğru senaryo ve fatura tipiyle kesilen ihraç kayıtlı faturalar, hem KDV iade sürecinizi hızlandırır hem de olası cezai durumların önüne geçer. Bu nedenle sürecin başında portal ayarlarını doğru yapılandırmak önemlidir.