İhracat e-Faturası nasıl kesilir?

İhracat e-Faturası, malını yurt dışına kendisi çıkaran firmanın kestiği faturadır ve alıcısı yurt dışındaki müşteri değil, Ticaret Bakanlığı'dır. Kulağa ters gelir ama sebebi basit: e-Fatura Türkiye içindeki bir sistemdir ve yurt dışındaki alıcınızın bu sistemde bir adresi yoktur. Belge gümrüğe gider, gümrükten geçtikten sonra işlem tamamlanır.

Bu yazıda ihracat faturasının normal faturadan farkını, zorunlu üç alanı, hangi istisna kodunun seçileceğini ve en çok karıştırılan konuyu — ihracat faturası ile ihraç kayıtlı faturanın aynı şey olmadığını — anlatıyoruz.

Alıcı neden Ticaret Bakanlığı yazılıyor?

e-Fatura, alıcının Türkiye'de kayıtlı bir vergi numarası ve e-Fatura adresi olmasını bekler. Yurt dışındaki müşterinizin ikisi de yoktur. Bu yüzden ihracat senaryosunda belgenin e-Fatura tarafındaki alıcısı olarak Ticaret Bakanlığı Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü yazılır.

Gerçek müşteriniz kaybolmaz: adı, ülkesi ve adresi belgenin alıcı bilgileri bölümünde yer almaya devam eder. Değişen yalnız belgenin hangi kuruma iletildiğidir.

MultiPortal'da senaryoyu İhracat seçtiğinizde bu alan kendiliğinden dolar. Elle vergi numarası aramanız veya bakanlığın bilgilerini bir yerden kopyalamanız gerekmez.

Zorunlu üç alan: GTİP, gönderim şekli, varış ülkesi

İhracat faturası gümrük tarafından işlendiği için normal faturada aranmayan üç bilgi zorunludur. Üçü de eksikse belge GİB'e ulaştığında reddedilir — ve o noktada düzeltmek, baştan kesmekten daha zahmetlidir.

• GTİP numarası — her satırda, 12 haneli. Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu, gümrüğün eşyayı tanıdığı koddur. Kalem bazında girilir; faturada beş kalem varsa beşinin de GTİP'i olmalıdır.
• Gönderim (taşıma) şekli — her satırda. Malın hangi yolla çıktığı: deniz, hava, kara, demir yolu gibi. Bu da kalem bazında taşınır.
• Varış ülkesi. Belge düzeyinde, teslim bilgileri bölümünde verilir.

MultiPortal bu üçünü siz göndermeden önce denetler. GTİP'i 12 haneden kısa girerseniz, bir satırda gönderim şeklini boş bırakırsanız veya varış ülkesini seçmezseniz form sizi uyarır ve belge oluşmaz. Amaç, hatanın GİB'den dönmesi yerine ekranda görülmesidir.

İstisna kodu: 301 mi, 338 mi?

İhracat teslimi KDV'den istisnadır, dolayısıyla faturada bir istisna kodu bulunur. MultiPortal'ın ihracat senaryosunda sunduğu iki kod şudur:

• 301 — 11/1-a Mal İhracatı. Malı doğrudan yurt dışına çıkaran satıcının kullandığı genel koddur.
• 338 — İmalatçıların Mal İhracatları. Malı kendi üreten imalatçının ihracatı için ayrılmıştır.

Hangisinin size uyduğu, malı üretip üretmediğinize göre değişir. Emin değilseniz mali müşavirinize sorun; kod faturanın KDV tarafını belirlediği için sonradan değiştirmek yeni bir belge kesmeyi gerektirir.

Faturayı kim reddeder?

Normal bir e-Faturada red yanıtı alıcıdan gelir. İhracat faturasında alıcı Ticaret Bakanlığı olduğu için red gümrükten gelir — müşterinizin faturayı beğenmemesiyle ilgisi yoktur. Genelde sebep belgedeki bir eksiklik ya da gümrük beyannamesiyle uyuşmayan bir bilgidir.

MultiPortal gelen red yanıtını ihracat faturalarında gümrük kaynaklı olarak ayırır. Bu ayrım önemlidir: listede "reddedildi" görüp müşterinizi aramak yerine, belgenin gümrükte neye takıldığına bakarsınız.

İhracat faturası ile ihraç kayıtlı fatura karıştırılmasın

Bu ikisi birbirine en çok karıştırılan konudur ve aslında farklı iki şeydir.

İhraç kayıtlı faturada en sık yapılan hata, ödenecek tutarın KDV'li yazılmasıdır. Doğrusu, KDV'nin hesaplanıp gösterilmesi ama ödenecek tutara eklenmemesidir. MultiPortal bu faturalarda toplam bölümüne "İhraç Kayıtlı KDV — tahsil edilmez" satırını koyar ve ödenecek tutarı KDV'siz hesaplar.

Yolcu beraberi eşya faturası

Turistin Türkiye'den aldığı malı yanında götürdüğü durumda kesilen fatura, ihracat senaryosuyla aynı değildir. Ayrı bir senaryodur, kendi istisna kodu ve kendi kurum etiketi vardır. MultiPortal'da senaryo listesinden ayrıca seçilir; ihracat seçip yolcu beraberi fatura kesmeye çalışmak belgeyi yanlış yere gönderir.

SSS

MultiPortal'da nasıl?

Fatura oluşturma ekranında senaryo olarak İhracat seçersiniz. Bundan sonrası değişir: alıcı alanı Ticaret Bakanlığı ile dolar, kalem satırlarına GTİP ve gönderim şekli sütunları gelir, teslim bilgilerinde varış ülkesi istenir. Üçünden biri eksikse belge oluşmaz — hata GİB'den dönmez, ekranda çıkar.

Kestiğiniz belge, gönderdiğiniz diğer her belge gibi arşivlenir; UBL, PDF ve görüntüsü portalda durur. Gümrükten red gelirse listede gümrük kaynaklı olarak görünür.