e-Defter Saklama: defterleriniz değiştirilmeden durur

e-Defterinizi mali müşavirinizin ya da muhasebe biriminizin kullandığı program üretir, imzalar ve GİB'e göndererek beratını alır. MultiPortal bu işi yapmaz; ürettiğiniz dosyaları değiştirilmeden saklar. Yevmiye, büyük defter ve berat dosyalarınız yıl ve ay bazında, firmanıza ayrılmış alanda, yurt içinde durur.

Saklamanın anlamı silinememesidir: portala yüklenen dosya müşteri tarafından silinemez, orijinal baytlarıyla tutulur ve aynı dosyanın yeni hâli geldiğinde eskisinin üzerine yazılmaz, yeni sürüm olarak eklenir. İhtiyaç duyduğunuzda defterin içini portalda açıp okuyabilir, berat görüntüsünü PDF olarak indirebilirsiniz.

Kontör Paketleri

e-Defter tarafında iki ayrı iş var ve çok karıştırılıyor: defteri üretip GİB'e göndermek ile o defteri saklamak. Birincisi müşavirinizin programının işi, ikincisi bizim. Hangi işin kimde olduğunu bilmek, "defterim nerede?" sorusunun denetim gününde sorulmasını önler.

Üretilmiş defterin değiştirilmeden saklanması

Müşavirinizin programı yevmiye ve büyük defteri üretip beratını aldıktan sonra elinizde bir dosya seti kalır. Bu set portala yüklenir ve orada orijinal baytlarıyla saklanır: sıkıştırılmaz, biçimi düzeltilmez, içine hiçbir şey yazılmaz. Her dosyanın özeti hesaplanıp kaydedildiği için sakladığımız dosyanın yüklediğinizle birebir aynı olduğu her zaman gösterilebilir.

SaklamaDeğiştirilmeden, silinmeden
Dosya orijinal baytlarıyla saklanırMüşteri silemezAynı ad, farklı içerik → yeni sürümYurt içinde, yıl ve ay bazında

Defter üretmek ve GİB'e göndermek

e-Defteri MultiPortal oluşturmaz. Yevmiye ve büyük defteri muhasebe kayıtlarınızdan üreten, imzalayan ve GİB'e göndererek beratını alan taraf, müşavirinizin ya da muhasebe biriminizin kullandığı programdır. Bizim ekranımız o sürecin devamıdır, yerine geçmez. Bu ayrımı net yazıyoruz çünkü piyasada "e-Defter" başlığı altında ikisi de aynı şeymiş gibi anlatılıyor.

Müşavirin programıÜretir, imzalar, GİB'e gönderir
Defter muhasebe kayıtlarından üretilirBeratı GİB'den program alırMultiPortal bu adımlara karışmazBiz çıkan dosyayı saklarız

e-Defterde en çok atlanan nokta

Yasal berat PDF değildir, GİB'in imzaladığı XML'dir

Berat dendiğinde çoğu kişinin aklına müşavirin gönderdiği PDF geliyor. Oysa yasal belge imzalı XML dosyasıdır; PDF onun insan gözüyle okunabilen görüntüsüdür. Elinizde yalnız PDF varsa, imzalı aslı saklamıyorsunuz demektir — ve bir denetimde istenen asıldır. Bu yüzden MultiPortal'ın yükleme ekranı PDF kabul etmez, yalnız XML ve ZIP alır.

  • PDF yüklenmez, reddedilirYükleme ekranı PDF ve tanımadığı uzantıları açık bir gerekçeyle geri çevirir. Bu bir eksiklik değil, kasıtlı bir kapıdır: imzasız bir görüntü dosyası arşivde aslın yerini tutmaz.
  • PDF'i sistem üretirBerat görüntüsüne ihtiyacınız olduğunda portal onu imzalı XML'den kendisi üretir ve indirmenize verir. Yani PDF'i ayrıca saklamanız da gerekmez.
  • Klasörün tamamını ZIP olarak verinMüşavirinizin ürettiği e-Defter klasörünü dosya dosya seçmek zorunda değilsiniz; ZIP olarak yükleyin, sunucu açar ve içindeki dosyaları yıl-ay düzeninde yerleştirir.

Kabul edilen XML'ler, GİB'in adlandırma düzenine uyan yevmiye ve büyük defter dosyaları, bunların beratları ve GİB onaylı beratlardır. Yanlış adlandırılmış bir dosya yüklenirse neden kabul edilmediği ekranda tek tek yazılır.

Bir dönemin defteri portala nasıl girer

İlk adım bizim dışımızda gerçekleşir; bizim işimiz ikinci adımda başlar. Dördüncü adım, yani dosyayı açıp okuyabilmek, saklamayı bir yedek diskten ayıran yerdir.

01Müşaviriniz defteri üretirMuhasebe programı yevmiye ve büyük defteri üretir, imzalar, yevmiye ile beratları GİB'e gönderir ve onaylı beratı alır. Bu adıma MultiPortal karışmaz.
02Dosyaları portala yükleyine-Defter Saklama ekranında dosyaları ya da e-Defter klasörünün ZIP'ini sürükleyip bırakın. Büyük dosyalar parçalara bölünerek gönderilir, ZIP sunucuda açılır.
03Dosya değiştirilmeden yerine konurHer dosya orijinal baytlarıyla, özeti hesaplanarak firmanızın yıl ve ay klasörüne yerleştirilir. Aynı dosya daha önce geldiyse mükerrer sayılır; içeriği farklıysa yeni sürüm olarak eklenir.
04İhtiyaç olduğunda açın ve indirinDönem özetinden hangi ayın hangi dosyaları var görün; görüntüleyiciden yevmiyeyi, kebiri, mizanı ve beratı okuyun; dosyayı ya da berat PDF'ini indirin.

MultiPortal'da e-Defter tarafında neler yapabilirsiniz

Aşağıdakilerin tamamı bugün portalda çalışıyor; "yakında" olan bir madde listeye koymuyoruz.

Geçmiş dönem defterleriniz müşavirinizin bilgisayarında ya da bir dış diskte duruyorsa, bir araya toplayalım. Hangi dosyaların elinizde olduğunu birlikte çıkarıp eksikleri belirleyelim; yükleme için kontör harcanmaz.

e-Defter Saklama en çok kime yarıyor

Müşavirlik büroları

Onlarca firmanın defterini üreten müşavirler

Defteri siz üretiyorsunuz ama dosyaların bir yıl sonra nerede olduğu soruldumu iş size dönüyor. Her mükellefin defterini kendi firma hesabına yükleyin; tek girişle firmalar arasında geçin, dönem özetinden eksik ayı görün, dosyalar müşterinin elinde silinemez.

Kendi muhasebesini tutan şirketler

İçeride defter üreten orta ve büyük işletmeler

Defteri kendi programınızla üretiyorsanız arşiv tamamen sizin sorumluluğunuzda. Dosyaların değiştirilmediği gösterilebilir, kullanıcı silemez, eski sürümler kaybolmaz. Personel değişse bile arşiv firmanın hesabında kalır.

İnceleme ve denetim hazırlığı

Geçmiş dönem defteri istenenler

İstenen genellikle imzalı asıldır, PDF değil. Dosyalar olduğu gibi saklandığı için asılları verebilirsiniz; üstelik defteri indirip açmadan portalda okuyarak hangi maddenin nerede olduğunu görür, berat PDF'ini de buradan üretirsiniz.

Mali müşavir ekibi

Defteriniz değiştirilmeden durur

Müşavirinizin ürettiği dosyalar portalda saklanır; müşteri silemez, eskisinin üzerine yazılmaz.

e-Defter Saklama hakkında en çok sorulanlar

Mevzuat tarafında süre ve had vermediğimiz yerlerde bunun sebebi, bu değerlerin tebliğ değişiklikleriyle güncellenmesidir. Böyle durumlarda sizi doğru kaynağa yönlendiriyoruz.

Cevabınızı bulamadınız mı?
Hayır, defteri biz üretmiyoruz. e-Defteri mali müşavirinizin ya da muhasebe biriminizin kullandığı program üretir, imzalar ve GİB'e göndererek beratını alır. MultiPortal'ın e-Defter Saklama ekranı bu dosyaların değiştirilmeden saklandığı, yıl ve ay bazında erişilebilir bir arşivdir. Biz defter oluşturmaz, defteri GİB'e göndermez ve içeriğine dokunmayız; sizin elinizdeki dosyayı olduğu gibi tutar ve istediğinizde geri veririz.
Yükleme yalnız XML ve ZIP kabul eder. XML tarafında GİB'in adlandırma düzenine uyan yevmiye ve büyük defter (kebir) dosyaları ile bunların beratları, ayrıca GİB onaylı beratlar kabul edilir. Müşavirinizin ürettiği e-Defter klasörünü ZIP olarak da bir bütün hâlinde yükleyebilirsiniz; ZIP sunucuda açılır ve içindeki dosyalar tek tek yerleştirilir. Yüklemeyi sürükle bırak ile yaparsınız, büyük dosyalar parçalara bölünerek gönderilir.
Çünkü yasal berat PDF değil, GİB'in imzaladığı XML dosyasıdır; PDF o XML'in insan gözüyle okunabilen görüntüsüdür. Elinizdeki PDF'i saklamak, imzalı aslı saklamak anlamına gelmez. Bu yüzden yükleme ekranı PDF ve başka uzantıları kabul etmez. Berat PDF'ine ihtiyacınız olduğunda onu sistem imzalı XML'den kendisi üretir ve indirmenize verir; dolayısıyla elinizde ayrıca tutmanız da gerekmez.
Hayır. Dosya orijinal baytlarıyla saklanır; sıkıştırılmaz, biçimi düzeltilmez, içine hiçbir şey yazılmaz. Bunun teknik bir zorunluluğu var: e-Defter ve berat dosyaları imzalıdır, tek bir baytın değişmesi imzayı geçersiz kılar. Portal yüklediğiniz her dosyanın özetini (hash) hesaplayıp kaydeder, böylece sakladığımız dosyanın yüklediğinizle birebir aynı olduğu her zaman gösterilebilir.
Hayır. Saklamanın anlamı silinememesidir: portala yüklenen e-Defter dosyası müşteri tarafından silinemez. Yanlış dosya yüklendiği gibi gerçekten gerekli bir durumda silme işlemini yalnızca bizim operasyon ekibimiz, gerekçe yazarak yapabilir ve bu işlem kim yaptı, ne zaman yaptı, gerekçesi ne diye kayda geçer. Böylece arşiviniz bir yanlış tıklamayla boşalmaz.
İki ayrı durum var. Dosya birebir aynıysa — içeriği değişmemişse — sistem bunu görür ve mükerrer olarak işaretler, ikinci bir kopya oluşmaz. Dosya adı aynı ama içeriği farklıysa eskisinin üzerine yazılmaz, yeni bir sürüm olarak eklenir ve eski sürüm de arşivde kalır. Müşaviriniz bir dönemi yeniden ürettiğinde önceki hâli kaybetmemenizin yolu budur; listede hangi dosyanın kaçıncı sürümü ve hangisinin güncel olduğu görünür.
Dosyalarınız yurt içinde, firmanıza ayrılmış alanda, yıl ve ay klasörlerine göre saklanır. Belgeleri saklama yükümlülüğü size aittir; biz bu yükümlülüğü karşılamanız için dosyalarınızın değiştirilmeden saklandığı erişilebilir bir kopyasını tutuyoruz. Yasal saklama süresi ve usulü mevzuatla belirlenir; yürürlükteki süre için GİB'in e-Defter tebliği ve kılavuzlarına bakın.
Evet. Yüklediğiniz dosyayı indirip bir programla açmanıza gerek yok: portalda bir e-Defter görüntüleyici var. Yevmiye defterini madde madde, borç ve alacak satırlarıyla; büyük defteri hesap bazında; mizanı borç-alacak bakiyeleriyle ve beratı künye ve vergi özetiyle görebilirsiniz. Ayrıca her dönem için hangi dosyaların yüklendiğini gösteren bir dönem özeti vardır, böylece eksik kalan ay hemen fark edilir.
Büyük defter (kebir) dosyası GİB'e gönderilmez; GİB'e giden yevmiye ile beratlardır. Ama kebir sizin defter setinizin parçasıdır ve bir inceleme ya da denetimde istenebilir. Üstelik GİB'de bir kopyası olmadığı için kaybolduğunda geri alacak bir yer de yoktur. Bu yüzden saklama ekranı kebir dosyalarını da kabul eder ve yevmiyeyle aynı özenle tutar.
Yüklediğiniz dosya başına kontör düşmez; kontör, gönderilen ve alınan e-belgeler için harcanır. Saklama ayrı bir hizmettir: 30 gün / 25 MB ücretsiz denemeyle başlar, sonrasında yıllık bir kapasite paketi gerekir. Deneme süreniz ya da kapasiteniz dolduğunda yükleme ve görüntüleme kilitlenir; yüklediğiniz dosyalar silinmez, paket aldığınızda erişiminiz geri açılır. Portal hesabınızın açık olması gerekir: kontörü bitmiş ya da kilitli bir hesapla saklama ekranına da erişilemez.
Evet, çoğu firmada en pratik yol bu. Defteri zaten müşavirinizin programı üretiyor, dolayısıyla dosyaları da onun yüklemesi doğaldır. Portalda mali müşaviriniz ve müşavir personeli için ayrı kullanıcı tanımlanır, yükleme yetkisi rol bazında verilir ve müşaviriniz tek girişle yönettiği firmalar arasında geçiş yapar. Yükleme yetkisi olmayan bir kullanıcı dosyaları yalnız görüntüler.
e-Defter dosyalarınız imzalı XML'lerdir ve içeriği hiçbir entegratöre bağlı değildir; dolayısıyla saklanan arşiv özel entegratör değişiminden etkilenmez. MultiPortal'a geçişte elinizde ya da müşavirinizde duran geçmiş dönem dosyalarını portala yükleyerek arşivinizi tek yerde toplayabilirsiniz. Yükleme için kontör harcanmaz.

Diğer belge türlerine göz atın

Defteriniz saklanırken belge trafiğinizi de aynı portaldan yürütebilirsiniz: fatura, irsaliye ve makbuz sayfalarına göz atın.